سرطان پستان _ علائم، علل، عوامل خطر و جلوگيري از آن

سرطان پستان نوعي از سرطان‌هاي شايع در ايران مي‌باشد که با رشد سلول­ها در بافت پستان شروع مي­شود.

پس از سرطان پوست، سرطان پستان شايع ترين سرطاني است که در زنان در ايالات متحده تشخيص داده مي­شود. اما سرطان پستان فقط در زنان اتفاق نمي­افتد. همه افراد با مقداري بافت پستان متولد مي­شوند، بنابراين هر کسي ممکن است به اين نوع سرطان مبتلا شود.

نرخ بقاي سرطان پستان افزايش يافته است و تعداد افرادي که بر اثر سرطان پستان جان خود را از دست مي­دهند، به طور پيوسته در حال کاهش است. اين کاهش به دليل حمايت گسترده از افزايش آگاهي درباره سرطان پستان و تأمين بودجه براي تحقيقات درباره آن است.

پيشرفت در غربالگري سرطان پستان به متخصصان مراقبت­هاي بهداشتي اجازه مي­دهد تا سرطان پستان را زودتر تشخيص دهند. تشخيص زودهنگام سرطان، احتمال درمان آن را بسيار بيشتر مي­کند. حتي زماني که سرطان پستان قابل درمان کامل نباشد، درمان­هاي زيادي براي افزايش طول عمر وجود دارد. اکتشافات جديد در تحقيقات سرطان پستان به متخصصان مراقبت­هاي بهداشتي کمک مي­کند تا موثرترين برنامه­هاي درماني را انتخاب کنند.

علائم سرطان پستان

علائم و نشانه­هاي سرطان پستان ممکن است شامل موارد زير باشد:

• توده در پستان يا ناحيه­ اي از پوست پستان که ضخيم شده و با بافت اطراف آن متفاوت است.
• نوک پستان که صاف به نظر مي­رسد يا به سمت داخل جمع شده است.
• تغيير در رنگ پوست پستان. در افرادي که پوست سفيد دارند، پوست پستان ممکن است صورتي يا قرمز به نظر برسد. در افرادي که پوست قهوه‌اي و سياه دارند، ممکن است پوست پستان  تيره‌تر از ساير قسمت­هاي پوست‌ سينه يا قرمز يا بنفش به نظر برسد.
• تغيير در اندازه، شکل يا ظاهر پستان.
• تغييرات در پوست پستان، مانند پوستي که گود به نظر مي­رسد يا شبيه پوست پرتقال است.
• لايه برداري يا پوسته پوسته شدن پوست روي پستان.

چه زماني بايد به پزشک مراجعه کرد

اگر توده يا تغيير ديگري در پستان خود مشاهده کرديد، حتما به پزشک مراجعه کنيد. منتظر وقت ماموگرافي بعدي خود نباشيد تا ببينيد اين توده سرطان سينه است يا خير. هر گونه تغيير در سينه­هاي خود را به پزشک گزارش دهيد حتي اگر ماموگرافي اخير نشان داد که سرطان سينه وجود ندارد.

علل سرطان پستان

علت دقيق اکثر سرطان­هاي پستان مشخص نيست. محققان به مواردي دست يافته اند که خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش مي­دهد. اين موارد شامل هورمون­ها، انتخاب سبک­­هاي زندگي اشتباه و برخي عوامل ديگرمحيطي است. اما مشخص نيست که چرا برخي از افرادي که هيچ عامل خطر زا ندارند به سرطان سينه مبتلا مي­شوند، اما برخي از افراد ديگر که عوامل خطر زا دارا هستند، هرگز به سرطان مبتلا نمي­شوند. اين احتمال وجود دارد که سرطان سينه از طريق تعامل پيچيده ترکيب ژنتيکي فرد و دنياي اطراف او اتفاق بيفتد.

پزشکان مي­دانند که سرطان پستان زماني شروع مي­شود که عاملي DNA درون سلول­هاي بافت سينه را تغيير دهد. DNA سلول حاوي دستورالعمل­هايي مي­باشد که به سلول مي­گويد چه کاري انجام دهد. در سلول‌هاي سالم، DNA دستورالعمل‌هايي را براي رشد و تکثير با سرعت تعيين‌شده مي‌دهد. دستورالعمل­ها به سلول­ها مي­گويند که در زمان معيني بميرند. در سلول­هاي سرطاني، تغييرات DNA دستورالعمل­هاي متفاوتي را ارائه مي­دهد. اين تغييرات به سلول‌هاي سرطاني مي‌گويد که سلول‌هاي بيشتري را به سرعت بسازند. سلول­هاي سرطاني زماني که سلول­هاي سالم مي­ميرند مي­توانند به زندگي خود ادامه دهند. اين روند باعث ايجاد سلول­هاي بيش از حد مي­شود.

سلول­هاي سرطاني ممکن است توده­اي به نام تومور تشکيل دهند. تومور مي­تواند رشد کند تا به بافت سالم بدن حمله کند و آن را از بين ببرد. با گذشت زمان، سلول­هاي سرطاني مي­توانند از هم جدا شده و به ساير قسمت­هاي بدن گسترش يابند. هنگامي که سرطان گسترش مي­يابد، سرطان متاستاتيک ناميده مي­شود.

تغييرات DNA که منجر به سرطان سينه مي­شود اغلب در سلول­هايي که مجاري شيررا پوشانده­اند اتفاق مي­افتد. اين مجراها لوله­هايي هستند که براي حمل شير به نوک پستان طراحي شده­اند. سرطان سينه که از مجاري شروع مي­شود، کارسينوم مجرايي مهاجم ناميده مي­شود. سرطان سينه همچنين مي­تواند در سلول­هاي غدد شير شروع شود. اين غدد که لوبول ناميده مي­شوند براي توليد شير مادر طراحي شده­اند. سرطاني که در لوبول­ها اتفاق مي­افتد، کارسينوم لوبولار مهاجم ناميده مي­شود. ساير سلول‌هاي سينه مي‌توانند به سلول‌هاي سرطاني تبديل شوند، اگرچه اين شايع نيست.

عوامل خطر سرطان پستان

عواملي که ممکن است خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش دهند عبارتند از:

سابقه خانوادگي سرطان سينه

اگر والدين، خواهر و برادر يا فرزندي مبتلا به سرطان سينه باشند، خطر ابتلا به سرطان سينه در شما افزايش مي­يابد. اگر خانواده شما سابقه ابتلا به سرطان سينه در سنين پايين را داشته باشند، اين خطر بيشتر است. همچنين در صورت داشتن چندين عضو خانواده مبتلا به سرطان سينه، اين خطر بيشتر است. با اين حال، اکثر افرادي که سرطان سينه آنها تشخيص داده شده است، سابقه خانوادگي اين بيماري را ندارند.

سابقه شخصي سرطان سينه

اگر در يک سينه سرطان داشته ايد، خطر ابتلا به سرطان در سينه ديگر افزايش مي­يابد.

سابقه شخصي بيماري هاي پستان

برخي از مشکلات و بيماري هاي پستان نشانگر خطر بالاتر سرطان هستند. اين بيماري ها شامل کارسينوم لوبولار درجا که LCIS نيز ناميده مي­شود و هيپرپلازي آتيپيک پستان مي­باشد. اگر بيوپسي سينه انجام داده ­ايد و يکي از اين مشکلات پيدا شده است، خطر ابتلا به سرطان سينه در شما افزايش مي­يابد.

شروع قاعدگي در سنين پايين تر

شروع قاعدگي قبل از 12 سالگي خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش مي­دهد.

آغاز يائسگي در سنين بالاتر

 شروع يائسگي پس از 55 سالگي خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش خواهد داد.

جنسيت زن

زنان بسيار بيشتر از مردان در معرض ابتلا به سرطان سينه هستند. همه افراد با مقداري بافت سينه متولد مي­شوند، بنابراين هر کسي ممکن است به سرطان سينه مبتلا شود.

بافت سينه متراکم

بافت پستان از بافت چربي و بافت متراکم تشکيل شده است. که اين بافت متراکم از غدد شير، مجاري شير و بافت فيبري ساخته شده است. اگر سينه­هاي متراکمي داريد، بافت متراکم بيشتري نسبت به بافت چربي در سينه­ها داريد. داشتن سينه­هاي متراکم مي­تواند تشخيص سرطان سينه در ماموگرافي را دشوارتر کند. اگر ماموگرافي نشان داد که سينه­هاي متراکم داريد، خطر ابتلا به سرطان سينه در شما بالاتر است. با تيم مراقبت­هاي بهداشتي خود در مورد آزمايش­هاي ديگري که ممکن است علاوه بر ماموگرافي براي بررسي سرطان سينه انجام دهيد، صحبت کنيد.

نوشيدن الکل

نوشيدن الکل خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش مي­دهد.

داشتن اولين فرزند در سنين بالاتر

به دنيا آوردن اولين فرزند بعد از 30 سالگي ممکن است خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش دهد.

هرگز باردار نشدن

يک يا چند بار باردار شدن خطر ابتلا به سرطان سينه را کاهش مي­دهد. هرگز باردار نشدن اين خطر را افزايش مي­دهد.

افزايش سن

با افزايش سن خطر ابتلا به سرطان سينه افزايش مي­يابد.

تغييرات DNA ارثي که خطر سرطان را افزايش مي­دهد

برخي از تغييرات DNA که خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش مي­دهد، مي­تواند از والدين به فرزندان منتقل شود. شناخته شده­ترين تغييرات BRCA1 و BRCA2 ناميده مي­شوند. اين تغييرات مي­تواند خطر ابتلا به سرطان سينه و ساير سرطان­ها را تا حد زيادي افزايش دهد، اما همه افراد که به اين تغييرات DNA دچار مي­شوند، به سرطان مبتلا نمي­شوند.

هورمون درماني پس از يائسگي

مصرف برخي داروهاي هورمون درماني براي کنترل علائم يائسگي ممکن است خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش دهد. اين خطر با داروهاي هورمون درماني که ترکيبي از استروژن و پروژسترون هستند، مرتبط است. با قطع مصرف اين داروها خطر کاهش مي­يابد.

چاقي

افراد چاق در معرض خطربيشترابتلا به سرطان سينه هستند.

قرارگيري در معرض تشعشع

اگر در دوران کودکي يا بزرگسالي از پرتو درماني براي قفسه سينه خود استفاده کرده ايد، خطر ابتلا به سرطان سينه در شما بيشتر است.

جلوگيري از سرطان پستان

کارهايي که مي­توانيد براي کاهش خطر ابتلا به سرطان سينه انجام دهيد

ايجاد تغييرات در زندگي روزمره ممکن است به کاهش خطر ابتلا به سرطان سينه کمک کند. سعي کنيد موارد زير را انجام دهيد:

در مورد غربالگري سرطان سينه بپرسيد

درباره زمان شروع غربالگري سرطان سينه با پزشک يا ساير متخصصين مراقبت­هاي بهداشتي صحبت کنيد. در مورد مزايا و خطرات غربالگري بپرسيد. با هم مي­توانيد تصميم بگيريد که کدام يک از آزمايش­هاي غربالگري سرطان سينه براي شما مناسب است.

از طريق خودآزمايي سينه

شما ممکن است انتخاب کنيد که با معاينه گهگاهي سينه­هاي خود در طي خودآزمايي سينه براي آگاهي از شرايط پستان، آشنا شويد. اگر تغيير جديدي، توده يا چيزي غير معمول در سينه‌هاي شما ايجاد شد، فوراً آن را به يک متخصص مراقبت‌هاي بهداشتي گزارش دهيد.

الکل را در حد اعتدال بنوشيد

در صورت تمايل به نوشيدن، مقدار الکلي را که مي­نوشيد به يک نوشيدني در روز محدود کنيد. براي پيشگيري از سرطان سينه، هيچ مقدار مطمئني از الکل وجود ندارد. بنابراين اگر در مورد خطر ابتلا به سرطان سينه خود بسيار نگران هستيد، مي‌توانيد به طور کلي در زندگي خود الکل مصرف نکنيد.

بيشتر روزهاي هفته ورزش کنيد

در بيشتر روزهاي هفته حداقل 30 دقيقه ورزش کنيد. اگر اخيراً ورزش نکرده­ايد، از يک متخصص درباره نحوه صحيح شروع ورزش خود بپرسيد و به آرامي ورزش را شروع کنيد.

هورمون درماني يائسگي را محدود کنيد

هورمون درماني ترکيبي ممکن است خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش دهد. با يک متخصص در مورد مزايا و خطرات هورمون درماني صحبت کنيد.

برخي افراد در دوران يائسگي علائمي دارند که باعث ناراحتي مي­شود. اين افراد براي تسکين ممکن است تصميم بگيرند که خطرات هورمون درماني را بپذيرند. براي کاهش خطر ابتلا به سرطان سينه، از کمترين دوز هورمون درماني ممکن و در کمترين زمان استفاده کنيد.

وزن سالم را حفظ کنيد

اگر وزن شما مناسب است، براي حفظ آن وزن تلاش کنيد. اگر نياز به کاهش وزن داريد، از يک متخصص در مورد روش­هاي سالم براي کاهش وزن خود بپرسيد. کالري کمتري مصرف کنيد و به آرامي ميزان ورزش را افزايش دهيد.

داروها و جراحي‌ها براي کساني که در معرض خطر بالاي سرطان سينه هستند

اگر خطر ابتلا به سرطان سينه در شما بالاست، ممکن است گزينه­هاي ديگري را براي کاهش خطر در نظر بگيريد. اگر سابقه خانوادگي سرطان سينه داريد، ممکن است در معرض خطر بالايي قرار داشته باشيد. همچنين در صورت داشتن سابقه سلول­هاي پيش سرطاني در بافت پستان، خطر ابتلاي شما ممکن است بيشتر باشد. در مورد خطر ابتلاي شما به سرطان با پزشک خود صحبت کنيد. پزشک شما ممکن است گزينه­هايي براي کاهش ريسک شما داشته باشد. مانند:

داروهاي پيشگيرانه. استفاده از داروهاي مسدود کننده استروژن مي­تواند خطر ابتلا به سرطان سينه را در افرادي که در معرض خطر بالايي هستند کاهش دهد. گزينه‌ها شامل داروهايي به نام تعديل‌کننده‌هاي انتخابي گيرنده استروژن و مهارکننده‌هاي آروماتاز است. اين داروها همچنين به عنوان هورمون درماني براي سرطان سينه استفاده مي­شوند.

اين داروها خطر عوارض جانبي دارند. به همين دليل، آنها فقط در افرادي استفاده مي­شوند که خطر ابتلا به سرطان سينه در آنها بسيار زياد است. در مورد مزايا و خطرات آن با پزشک خود صحبت کنيد.

جراحي پيشگيرانه. اگر خطر ابتلا به سرطان سينه در شما بسيار زياد است، ممکن است براي کاهش خطر ابتلا به سرطان سينه جراحي انجام دهيد. يک گزينه ممکن است جراحي براي برداشتن سينه­ها باشد که به آن ماستکتومي پيشگيرانه مي­گويند. گزينه ديگر جراحي براي برداشتن تخمدان­ها است که اوفورکتومي پيشگيرانه ناميده مي­شود. اين عمل خطر ابتلا به سرطان سينه و سرطان تخمدان را کاهش مي­دهد.

منبع: Mayoclinic

مطالعه بيشتر: کمپين روز جهاني سرطان