وبلاگ
ديابت چيست؟ هر آنچه بايد درباره ديابت بدانيد
ديابت مليتوس يا بيماري قند که به طور خلاصه به ديابت معروف است، يک بيماري شايع در دنياست. در ايران نيز تعداد بيماران ديابتي روز به روز افزايش پيدا مي‌کنند. اما ديابت چيست؟ مهمترين علائم آن چيست؟ آيا درماني دارد يا راه پيشگيري براي آن وجود دارد؟ در اين مقاله قصد داريم اطلاعات بيشتري راجع به ديابت يا همان بيماري قند خون در اختيار شما قرار دهيم.
انواع ديابت
ديابت يک بيماري مزمن است که بر نحوه تبديل غذا به انرژي توسط بدن شما تأثير مي‌گذارد.
در اين بيماري، بدن شما نمي‌تواند انسولين کافي توليد کند و يا توانايي استفاده از انسولين را ندارد. زماني که سلول ها به انسولين پاسخ ندهند يا انسولين کافي وجود نداشته باشد، قند خون بيش از حد در جريان خون باقي مي‌ماند. اين امر با گذشت زمان، باعث به وجود آمدن مشکلات سلامتي مانند بيماري قلبي، از دست دادن بينايي و بيماري کليوي در فرد مي‌شود.
به طور کلي ديابت به سه نوع کلي تقسيم مي‌شود. در ادامه به انوع آن مي‌پردازيم.
ديابت نوع يک چيست؟
ديابت نوع يک، يک بيماري خود ايمني است که در آن بدن به اشتباه به سلول هاي توليد کننده انسولين حمله مي‌کند. در نتيجه اين امر باعث مي شود که سلول هاي توليد کننده انسولين نتوانند انسولين توليد کنند.
تقريباً 5 تا 10 درصد از بيماران ديابتي مبتلا به نوع يک مي‌باشند. علائم ديابت نوع يک اکثرا به سرعت ايجاد مي شود و معمولاً در کودکان، نوجوانان و جوانان تشخيص داده مي شود. بيماران ديابتي نوع يک بايد هر روز انسولين تزريق کنند. در حال حاضر، هيچ راه حلي براي جلوگيري از آن وجود ندارد.
ديابت نوع دو چيست؟
در ديابت نوع دو، بدن شخص به خوبي از انسولين استفاده نمي کند و نمي تواند قند خون را در سطح طبيعي نگه دارد. حدود 90 تا 95 درصد از بيماران ديابتي، مبتلا به نوع دو مي‌باشند. اين بيماري در طول ساليان طولاني در بدن ايجاد مي‌شود به همين خاطر معمولا در بزرگسالان شايع است. اگر در معرض خطر ابتلا به ديابت نوع دو هستيد، حتما قند خون خود را آزمايش کنيد، زيرا اين بيماري علائم خاصي ندارد.
بر خلاف نوع 1 ، با تغيير سبک زندگي مي‌توان از ابتلا به نوع 2 پيشگيري کرد يا آن را به تاخير انداخت.
برخي از تغييرات موثر در سبک زندگي عبارتند از:
- کاهش وزن.
- خوردن غذاهاي سالم.
- افزايش فعاليت بدني.
- پرهيز از مصرف دخانيات.
ديابت بارداري چيست؟
ديابت بارداري، در زنان بارداري که هرگز ديابت نداشته اند ايجاد مي شود. کودکان زناني که ديابت بارداري مي‌گيرند بيشتر در معرض ابتلا به مشکلات سلامتي هستند. اگر چه اين نوع از ديابت اکثرا پس از تولد نوزاد از بين مي‌رود؛ اما خطر ابتلا به ديابت نوع دو در مراحل بعدي زندگي مادر افزايش مي‌يابد؛ همچنين احتمال اينکه کودک در دوران کودکي يا نوجواني دچار چاقي شود و در اواخر عمر به ديابت نوع دو مبتلا شود، بيشتر مي‌شود.
علائم ديابت
علائم ديابت چيست؟
در مراحل اوليه ديابت نوع دو ممکن است علائم آنقدر خفيف باشد که فرد متوجه آن نشود. اما در ديابت نوع يک معمولا علائم شديدتر هستند و در عرض چند روز يا چند هفته نمايان مي‌شوند.
در هر صورت هر دو نوع ديابت معمولا علائم هشداردهنده يکساني مانند گرسنگي و خستگي بيش از حد معمول، تکرر ادرار و تشنگي بيش از حد، خشکي دهان، خارش پوست و تاري ديد دارند.
اما ديابت بارداري هيچ علامتي ندارد، تنها علائم آن ممکن است احساس تشنگي کمي بيشتر از حد معمول و افزايش نياز به دستشويي رفتن باشد. براي آگاهي بيشتر علائم ديابت را بخوانيد.
پيش ديابت چيست؟
اکنون که پاسخ سوال ديابت چيست را توضيح داديم، مي‌توانيم به پيش ديابت بپردازيم. اگرچه در پيش ديابت سطح قند خون بالاتر از حد معمول است، اما آنقدر بالا نيست که بتوان آن را ديابت نوع دو در نظر گرفت. در پيش ديابت اگر سبک زندگي خود را تغيير ندهيد احتمال ابتلاي شما به ديابت نوع دو بالا مي‌رود. براي سبک زندگي جديد مي‌توانيد تغذيه سالم، فعاليت روتين روزانه و حفظ وزن سالم را هدف خود قرار دهيد. اين موارد به بازگرداندن سطح قند خون به حالت طبيعي و همچنين به جلوگيري از تبديل شدن پيش ديابت به ديابت نوع دو کمک مي‌کند.
اگر عوامل خطر ديابت نوع مانند اضافه وزن، سابقه ديابت بارداري و بستگان درجه يک مبتلا به ديابت داريد، حتما براي بررسي‌هاي بيشتر به پزشک مراجعه کنيد. علل و اطلاعات بيشتر درباره پيش ديابت را در پيش ديابت چيست؟ بخوانيد.
درمان ديابت
ديابت نوع يک به سه روش زير ممکن است درمان شود:
- تزريق انسولين يا استفاده از پمپ انسولين
- بررسي مکرر قند خون
- شمارش کربوهيدرات
درمان ديابت نوع دو نيز بر سه اصل استوار است:
- رژيم غذايي سالم
- حفظ وزن سالم
- فعاليت بدني
درمان ديابت بارداري با نظارت بر قند خون، داشتن يک رژيم غذايي سالم و ورزش منظم امکان پذير است. همچنين در برخي موارد ممکن است پزشک انسولين يا داروهاي خوراکي نيز تجويز کند. براي اطلاعات بيشتر درمان ديابت را بخوانيد.
مطالعه بيشتر: داروهاي کاهش قند خون
شيوع ديابت در دنيا و ايران
طبق آخرين آماري که فدراسيون بين المللي ديابت در سال 2021 بين افراد در سنين 20 تا 79 سال انجام داده است، 537 ميليون نفر در دنيا به اين بيماري مبتلا هستند. طبق پيشبيني‌ها اين بيماري در بين افراد رو به افزايش است. پيشبيني شده است که در سال 2030 اين تعداد به 643 ميليون نفر خواهد رسيد. در حال حاضر از هر 10 فرد بزرگسال 1 نفر ديابتي است.
خاورميانه و شمال آفريقا 73 ميليون بيمار ديابتي دارند، که تا سال 2045 احتمالا اين تعداد به 136 ميليون خواهد رسيد. در نقشه ارائه شده توسط اين فدراسيون، آمار تمام کشورها مشخص شده است .
جالب است بدانيد که بيش از 3 نفر از هر 4 بزرگسال ديابتي در کشورهاي با درآمد کم تا متوسط زندگي مي کنند. بيماري قند خون عامل مرگ 6.7 ميليون انسان در سال 2021 بوده است و در هر 5 ثانيه يک نفر بر اثر اين بيماري جان خود را از دست داده است. حداقل 966 ميليارد دلار هزينه صرف اين بيماري شده است، که افزايش 316 درصدي نسبت به 15 سال گذشته را نشان مي‌دهد. 541 ميليون بزرگسال مبتلا به اختلال تحمل گلوکز هستند و اين افراد در معرض خطر بالاي ابتلا به ديابت نوع دو هستند. براي اطلاعات بيشتر مي‌توانيد به وبسايت فدراسيون بين المللي ديابت مراجعه کنيد.
عوارض ديابت
امروزه افراد زيادي بر اثر عوارض ديابت جان خود را از دست مي‌دهند. عوارض اين بيماري به دو دسته کلي تقسيم مي‌شوند، آسيب به عروق بزرگ و آسيب به عروق ريز بدن.
بيماري‌هايي مانند بيماري‌هاي قلبي، مغزي و بيماري شريان‌هاي محيطي بر اثر آسيب به عروق بزرگ رخ مي‌دهد. اما بيماري‌هايي مانند نفروپاتي (آسيب کليه)، رتينوپاتي (آسيب شبکيه) و نوروپاتي (آسيب اعصاب محيطي) بر اثر آسيب به عروق ريز بدن منجر مي‌شود.
براي آشنايي بيشتر عوارض ديابت چيست را بخوانيد.
توصيه هايي به بيماران ديابتي
در هر صورت اگر مبتلا به ديابت نوع دو مي‌باشيد، با تغيير سبک زندگي خود مي‌توانيد اين بيماري را کنترل کنيد. توصيه پزشکان به شما عبارتند از:
- کاهش وزن
- کاهش مصرف نمک
- استفاده کمتر از گوشت قرمز و فرآوري شده
- افزودن ميوه و سبزيجات به رژيم غذايي
- کم کردن مصرف شکر و الکل در رژيم غذايي
اميدواريم مطالب اين مقاله به شما و اطرافيانتان کمک کند و اگر درگير اين بيماري هستيد با تغيير سبک زندگي خود به بهبود بيماري کمک کنيد. همچنين اگر سوالي در خصوص درمان ديابت و عوارض ناشي از آن داريد، مي‌توانيد در انتهاي مقاله پيام خود را بگذاريد تا در اسرع وقت پزشکان ما پاسخگوي سوالات شما باشند.
تغذيه مناسب ديابتي‌ها
تغذيه مناسب ديابت چيست؟
رژيم غذايي ديابتي‌ها مبتني بر خوردن وعده‌هاي غذايي سالم در زمان‌هاي منظم است. منظم بودن و راس ساعت مشخص خوردن وعده‌هاي غذايي به استفاده بهتر بدن از انسولين کمک مي‌کند.
در رژيم غذايي ديابتي‌ها توصيه مي‌شود که کربوهيدرات‌هاي سالم، غذاهاي حاوي فيبر، ماهي و چربي‌هاي خوب مصرف شود. همچنين توصيه مي‌شود از چربي‌هاي اشباع شده و چربي‌هاي ترانس پرهيز کنيد.
بيشتر بخوانيد: نمونه رژيم ديابتي‌ها
تست آنلاين ديابت نوع دو
انجمن ديابت آمريکا (ADA) تستي به نام "تست خطر ديابت نوع دو" دارد. در اين تست سوالاتي از قبيل سن، جنسيت، سابقه خانوادگي و ميزان فعاليت روزانه فرد مورد بررسي قرار مي‌گيرد. شما مي‌توانيد اين تست را در وبسايت هيتکو به صورت آنلاين انجام دهيد و در کمتر از چند ثانيه احتمال ابتلا به ديابت نوع دو در خود و عزيزانتان را متوجه شويد.
از طريق اين لينک تست آنلاين ديابت نوع دو مي‌توانيد تست را انجام دهيد.
منابع: Cdc.gov ,Diabetesatlas.org, WebMed, Mayoclinic
گفت‌وگو درباره این مطلب
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده است؛ اولین نفر باشید.