وبلاگ
آسم و روز جهاني آن
روز جهاني آسم
روز جهاني آسم توسط (GINA)، سازمان جهاني آسم که در سال 1993 تاسيس شده است، ساماندهي مي‌شود. روز جهاني آسم هر ساله در ماه مي براي افزايش آگاهي مردم از آسم برگزار مي‌شود. در اين روز از متخصصان خواسته مي‌شود تا آگاهي خود را در مورد ادامه عوارض و مرگ و مير قابل اجتناب ناشي از آسم و شواهد منتشر شده در مورد مديريت موثر آسم افزايش دهند، بنابراين آنها مجهز به ارائه اطلاعات قابل اعتماد و درمان بهينه براي بيماران خود هستند.
آسم يکي از شايع‌ترين بيماري‌هاي مزمن غيرواگير است که سالانه بيش از 260 ميليون نفر به آن مبتلا مي‌شوند. همچنين آسم مسئول بيش از 450000 مرگ در هر سال در سراسر جهان است که بيشتر آنها قابل پيشگيري هستند.
آسم
در آسم مجراي تنفسي باريک و متورم مي شود و ممکن است مخاط اضافي توليد کند. آسم مي‌تواند تنفس را دشوار کند و باعث سرفه، صداي سوت (خس خس سينه) در هنگام بازدم و تنگي نفس شود.
براي برخي افراد، آسم يک دردسر جزئي است. اما براي برخي ديگر، مي‌تواند يک مشکل بزرگ باشد که در فعاليت‌هاي روزانه آنها تداخل ايجاد مي‌کند و ممکن است منجر به حمله آسم تهديد کننده زندگي شود.
آسم قابل درمان نيست، اما علائم آن قابل کنترل است. از آنجا که علائم آسم اغلب در طول زمان تغيير مي‌کند، مهم است که با پزشک خود براي رديابي علائم و نشانه‌هاي آسم و تنظيم درمان آن در صورت نياز همکاري کنيد.
روز جهاني آسم فرصتي براي آگاهي از انواع آسم
پزشک شما بايد نوع آسم شما را تعيين کند. شايع ترين نوع آسم، آسم آلرژيک است که 60% از تمام موارد آسم را تشکيل مي‌دهد.
در ادامه به ساير انواع خاص آسم مي‌پردازيم:
آسم آلرژيک
اين نوع رايج آسم توسط آلرژن‌ها ايجاد مي‌شود، از جمله:
- شوره حيوانات خانگي (حيواناتي مانند گربه و سگ)
- غذا
- گرده
- گرد و خاک
آسم آلرژيک اغلب فصلي است زيرا با آلرژي‌هاي فصلي همراه است.
آسم غير آلرژيک
محرک‌هاي موجود در هوا که مرتبط با آلرژي نيستند، اين نوع آسم را تحريک مي‌کنند. اين محرک‌ها ممکن است شامل موارد زير باشند:
- سوزاندن چوب
- دود سيگار
- هواي سرد
- آلودگي هوا
- بيماري‌هاي ويروسي
- خوشبو کننده‌هاي هوا
- محصولات پاک کننده خانگي
- عطرها
آسم شغلي
آسم شغلي توسط عوامل تحريک کننده در محل کار ايجاد مي‌شود، مانند:
- گرد و خاک
- رنگ‌ها
- گازها و دودها
- مواد شيميايي صنعتي
- پروتئين‌هاي حيواني
- لاتکس لاستيکي
اين محرک‌ها مي‌توانند در طيف وسيعي از صنايع وجود داشته باشند، از جمله:
- کشاورزي
- منسوجات
- نجاري
- توليد
انقباض برونش ناشي از ورزش (EIB)
EIB معمولاً افراد را در عرض چند دقيقه پس از شروع ورزش تحت تأثير قرار مي‌دهد و مي‌تواند تا 10 تا 15 دقيقه پس از فعاليت بدني ادامه يابد.
اين وضعيت قبلا آسم ناشي از ورزش ناميده مي‌شد.
تا 90 درصد از افراد مبتلا به آسم نيز EIB را تجربه مي‌کنند، اما همه افراد مبتلا به EIB انواع ديگر آسم را ندارند.
آسم ناشي از آسپرين (AIA)
آسم ناشي از آسپرين يا بيماري تنفسي تشديد شده با آسپرين، معمولاً شديد است.
اين آسم با مصرف آسپرين يا يک NSAID ديگر، مانند ناپروکسن يا ايبوپروفن ايجاد مي‌شود.
علائم ممکن است در عرض چند دقيقه يا چند ساعت شروع شود. افراد مبتلا به AIA معمولا پوليپ بيني نيز دارند.
حدود 9 درصد از افراد مبتلا به آسم به AIA مبتلا هستند. معمولاً در بزرگسالان 20 تا 50 ساله به طور ناگهاني ايجاد مي‌شود.
آسم شبانه
در اين نوع آسم، علائم در شب بدتر مي‌شود.
محرک‌هايي که ممکن است علائم را در شب ايجاد کنند، عبارتند از:
- سوزش سردل
- شوره حيوانات خانگي
- غبار
- چرخه طبيعي خواب بدن شما نيز ممکن است باعث آسم شبانه شود.
آسم نوع سرفه (CVA)
CVA علائم کلاسيک آسم مانند خس خس و تنگي نفس را ايجاد نمي‌کند. در عوض، شامل سرفه خشک مداوم است.
با اين حال، اگر درمان نشود، CVA مي‌تواند منجر به شعله ور شدن کامل آسم شود که شامل علائم رايج‌تر است.
روز جهاني آسم فرصتي براي آگاهي از علائم آسم
علائم آسم از فردي به فرد ديگر متفاوت است. ممکن است حملات آسم به ندرت براي شما پيش بيايد، يا ممکن است فقط در زمان‌هاي خاصي علائم داشته باشيد (به عنوان مثال در هنگام ورزش) يا هميشه علائم داشته باشيد.
علائم و نشانه‌هاي آسم عبارتند از:
- تنگي نفس
- سفتي يا درد در قفسه سينه
- خس خس سينه هنگام بازدم که از علائم شايع آسم در کودکان است
- مشکلات خواب ناشي از تنگي نفس، سرفه يا خس خس سينه
- حملات سرفه يا خس خس سينه که توسط يک ويروس تنفسي بدتر مي‌شود، مانند سرماخوردگي يا آنفولانزا
علائمي که نشان مي‌دهد آسم شما احتمالاً در حال تشديد شدن است، عبارتند از:
- علائم و نشانه‌هاي آسم شما بيشتر و آزاردهنده تر شده است
- دشوارتر شدن تنفس (که با دستگاهي که براي بررسي عملکرد ريه‌هاي شما استفاده مي‌شود اندازه گيري مي‌شود (پيک فلومتر))
- نياز به بيشتر استفاده کردن از يک اسپري استنشاقي سريع تسکين دهنده
براي برخي از افراد، علائم و نشانه‌هاي آسم در شرايط خاصي شعله ور مي‌شوند:
آسم ناشي از ورزش، که ممکن است زماني که هوا سرد و خشک است بدتر شود
آسم شغلي، ناشي از محرک‌هاي محيط کار مانند بخارات شيميايي، گازها يا گرد و غبار
آسم ناشي از آلرژي، ناشي از مواد معلق در هوا، مانند گرده، اسپورهاي کپک، يا ذرات پوست و بزاق خشکي که توسط حيوانات خانگي ريخته مي‌شود (موي حيوانات خانگي)
چه زماني بايد به پزشک مراجعه کرد
به دنبال درمان اورژانسي آسم باشيد
زيرا حملات شديد آسم مي‌تواند تهديد کننده زندگي باشد. با پزشک خود درباره زماني که علائم و نشانه‌هاي شما بدتر مي‌شوند و به درمان اورژانسي نياز داريد، صحبت کنيد. علائم اورژانسي آسم عبارتند از:
- تشديد علائم مانند بيشتر شدن تنگي نفس يا خس خس سينه
- هيچ بهبودي حتي پس از استفاده از يک استنشاقي سريع تسکين دهنده مشاهده نکرديد
- تنگي نفس زماني که حداقل فعاليت بدني را داريد
با پزشک خود تماس بگيريد
به پزشک خود مراجعه کنيد:
اگر فکر مي کنيد آسم داريد. اگر سرفه يا خس خس مکرر داريد که بيش از چند روز طول کشيده يا هر علامت يا نشانه ديگري از آسم داريد، به پزشک خود مراجعه کنيد. درمان زودهنگام آسم ممکن است از آسيب طولاني مدت ريه جلوگيري و به بدتر شدن وضعيت در طول زمان کمک کند.
براي نظارت بر آسم زماني که از وجود آن مطلع شده‌ايد، با پزشک خود براي کنترل آن همکاري کنيد. کنترل طولاني مدت آسم به شما کمک مي‌کند روز به روز احساس بهتري داشته باشيد و همچنين از حمله آسم تهديد کننده زندگي مي‌تواند جلوگيري کند.
اگر علائم آسم شما بدتر شود. اگر دارو علائم شما را کاهش نمي‌دهد يا نياز به استفاده بيشتر از اسپري تسکين دهنده سريع داريد، فوراً با پزشک خود تماس بگيريد.
بدون مشورت با پزشک، بيشتر از مقدار تجويز شده دارو مصرف نکنيد. استفاده بيش از حد از داروهاي آسم مي‌تواند عوارض جانبي ايجاد کند و ممکن است آسم شما را بدتر کند.
بررسي مداوم آسم در طول درمان. به طور منظم با پزشک خود ملاقات کنيد تا در مورد علائم خود صحبت کنيد و هرگونه تغييرات درماني مورد نياز را انجام دهيد.
روز جهاني آسم فرصتي براي آگاهي از علل آسم
مشخص نيست که چرا برخي افراد به آسم مبتلا مي‌شوند و برخي ديگر نه، اما احتمالاً به دليل ترکيبي از عوامل محيطي و ارثي (ژنتيکي) است.
موارد زير آسم شما را تحريک مي‌کند
قرار گرفتن در معرض محرک‌هاي مختلف و موادي که باعث ايجاد آلرژي مي‌شوند (آلرژن‌ها) مي‌تواند علائم و نشانه‌هاي آسم را تحريک کند. محرک‌هاي آسم از فردي به فرد ديگر متفاوت است و مي‌تواند شامل موارد زير باشد:
- آلرژن‌هاي موجود در هوا، مانند گرده، کنه‌هاي گرد و غبار، هاگ‌هاي کپک يا شوره حيوانات خانگي
- عفونت‌هاي تنفسي، مانند سرماخوردگي
- فعاليت بدني
- هواي سرد
- آلاينده‌ها و محرک‌هاي هوا، مانند دود
- برخي داروها، از جمله مسدود کننده‌هاي بتا، آسپرين، و داروهاي ضد التهابي غير استروئيدي، مانند ايبوپروفن و ناپروکسن سديم
- احساسات شديد و استرس
- سولفيت‌ها و مواد نگهدارنده اضافه شده به برخي از انواع غذاها و نوشيدني‌ها از جمله ميگو، ميوه‌هاي خشک، سيب زميني فرآوري شده، آبجو و شراب
- بيماري ريفلاکس معده به مري، وضعيتي که در آن اسيدهاي معده به گلو برمي‌گردند.
عوامل خطر آسم
تصور مي‌شود که تعدادي از عوامل احتمال ابتلا به آسم را افزايش مي‌دهند. آنها عبارتند از:
- داشتن يک خويشاوند خوني مبتلا به آسم، مانند والدين يا خواهر و برادر
- داشتن يک بيماري آلرژيک ديگر، مانند درماتيت آتوپيک - که باعث قرمزي و خارش پوست مي‌شود - يا تب يونجه - که باعث آبريزش بيني، احتقان و خارش چشم مي‌شود.
- اضافه وزن داشتن
- سيگار کشيدن
- قرار گرفتن در معرض دود سيگار
- قرار گرفتن در معرض دود اگزوز يا ساير انواع آلودگي‌ها
- قرار گرفتن در معرض محرک‌هاي شغلي، مانند مواد شيميايي مورد استفاده در کشاورزي، آرايشگري و توليد
عوارض
عوارض آسم عبارتند از:
- علائم و نشانه‌هايي که در خواب، کار و ساير فعاليت‌ها اختلال ايجاد مي‌کنند
- باريک شدن دائمي لوله‌هاي برونش، که بر ميزان تنفس خوب شما تأثير مي‌گذارد
- مراجعه به اورژانس و بستري شدن در بيمارستان براي حملات شديد آسم
- عوارض جانبي مصرف طولاني مدت برخي از داروهايي که براي تثبيت آسم شديد استفاده مي‌شوند
درمان مناسب تفاوت زيادي در پيشگيري از عوارض کوتاه مدت و طولاني مدت ناشي از آسم ايجاد مي‌کند.
جلوگيري از آسم
در حالي که هيچ راهي براي پيشگيري از آسم وجود ندارد، اما شما و پزشکتان مي‌توانيد يک برنامه گام به گام براي زندگي با شرايط خود و جلوگيري از حملات آسم طراحي کنيد.
برنامه اقدام آسم خود را دنبال کنيد.
با پزشک خود، يک برنامه دقيق براي مصرف داروها و مديريت حمله آسم بنويسيد و آن را دنبال کنيد.
آسم بيماري مي‌باشد که نياز به نظارت و درمان منظم دارد.
تحت کنترل بودن درمان، مي‌تواند باعث شود که احساس کنيد کنترل بيشتري بر زندگي خود داريد.
واکسن آنفولانزا و ذات الريه بزنيد.
تداوم واکسيناسيون مي‌تواند از آنفولانزا و ذات‌الريه و در نتيجه از تحريک تشديد آسم جلوگيري کند.
محرک‌هاي آسم را شناسايي کرده و از آن اجتناب کنيد.
تعدادي از آلرژن‌ها و محرک‌هاي فضاي باز - از گرده و کپک گرفته تا هواي سرد و آلودگي هوا - مي‌توانند باعث حملات آسم شوند. دريابيد که چه چيزي باعث ايجاد يا بدتر شدن آسم شما مي‌شود و اقدامات لازم را براي جلوگيري از اين محرک‌ها انجام دهيد.
تنفس خود را کنترل کنيد.
ياد بگيريد که علائم هشدار دهنده يک حمله قريب الوقوع، مانند سرفه خفيف، خس خس سينه يا تنگي نفس را تشخيص دهيد.
اما از آنجايي که عملکرد ريه شما ممکن است قبل از مشاهده علائم کاهش يابد، به طور منظم حداکثر جريان هوا را با يک پيک فلومتر خانگي اندازه گيري و ثبت کنيد. يک پيک فلومتر ميزان سختي تنفس را اندازه گيري مي‌کند. پزشک مي‌تواند به شما نشان دهد که چگونه از اين دستگاه استفاده کنيد و آسم خود را کنترل کنيد.
حملات را به موقع شناسايي و درمان کنيد.
اگر سريع عمل کنيد، احتمال کمتري دارد که دچار حمله شديد شويد. همچنين براي کنترل علائم خود به داروي زيادي نياز نخواهيد داشت.
هنگامي که فلومتر خانگي به شما هشدار مي‌دهد که يک حمله پيش رو داريد، داروهاي خود را طبق دستورالعمل مصرف کنيد. همچنين فوراً هرگونه فعاليتي که ممکن است باعث حمله شده باشد را متوقف کنيد. اگر علائم شما بهبود نيافت، کمک پزشکي دريافت کنيد.
داروهاي خود را طبق دستور مصرف کنيد.
داروهاي خود را بدون مشورت با پزشک خود تغيير ندهيد، حتي اگر به نظر مي‌رسد که آسم شما در حال بهبود است. ايده خوبي است که در هر بار مراجعه به پزشک، داروهاي خود را همراه خود ببريد. در نتيجه پزشک شما مي‌تواند مطمئن شود که از داروهاي خود به درستي استفاده مي‌کنيد و همچنين دوز مناسب را استفاده مي‌کنيد.
به افزايش استفاده از داروهاي استنشاقي با تسکين سريع توجه کنيد.
اگر متوجه شديد که به داروهاي استنشاقي تسکين دهنده سريع خود مانند آلبوترول متکي هستيد، آسم شما تحت کنترل نيست. براي تنظيم درمان خود به پزشک مراجعه کنيد.
منبع: Mayoclinic _ Healthline _ Ginasthma
گفت‌وگو درباره این مطلب
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده است؛ اولین نفر باشید.