آلرژي دارويي؛ نشانه‌ها، علل و پيشگيري از آن

آلرژي دارويي يکي از انواع آلرژي است که يک واکنش غيرعادي سيستم ايمني بدن نسبت به يک دارو مي‌باشد. هر دارويي، چه بدون نسخه، چه با نسخه و چه گياهي، ممکن است عامل بروز آلرژي دارويي باشد. اما برخي داروها بيشتر احتمال ايجاد حساسيت دارند.

نشانه‌هاي شايع آن شامل کهير، بثورات پوستي يا تب هستند. اگرچه در برخي موارد ممکن است واکنش‌هاي شديدتري مانند آنافيلاکسي رخ دهد. آنافيلاکسي يک واکنش بسيار شديد و خطرناک است که مي‌تواند زندگي فرد مبتلا را به ‌طور جدي تهديد کند.

آلرژي دارويي با عوارض جانبي دارويي تفاوت دارد. عوارض جانبي واکنش‌هاي پيش‌بيني شده به داروها هستند که معمولاً در برچسب دارو ذکر مي‌شوند. همچنين، آلرژي دارويي با مسموميت دارويي متفاوت است؛ مسموميت در نتيجه مصرف بيش از حد دارو رخ مي‌دهد. 

نشانه‌هاي آلرژي دارويي 

علائم آلرژي شديد دارويي معمولاً در عرض يک ساعت پس از مصرف دارو بروز مي‌کنند، اما برخي واکنش‌ها مانند بثورات پوستي ممکن است ساعت‌ها، روزها يا حتي هفته‌ها بعد ظاهر شوند. علائم ممکن است شامل بثورات پوستي، کهير، خارش، تب، تورم، تنگي نفس، خس‌خس سينه، آبريزش بيني و چشم‌هاي اشک آلود باشد.

آنافيلاکسي يک واکنش نادر و خطرناک است که مي‌تواند به مشکلات شديد تنفسي، تهوع، استفراغ، اسهال، سرگيجه، افت فشار خون، تشنج و حتي از دست دادن هوشياري منجر شود. 

ساير مشکلات ناشي از آلرژي دارويي

برخي واکنش‌هاي آلرژيک کمتر شايع هستند و ممکن است روزها يا هفته‌ها پس از مصرف دارو بروز کنند و حتي بعد از قطع مصرف دارو نيز ادامه داشته باشند. اين موارد شامل بيماري سرمي، کم خوني ناشي از دارو، بثورات دارويي همراه با ائوزينوفيلي و علائم سيستميک و التهاب کليه‌ها مي‌شود. 

چه زماني بايد به پزشک مراجعه کرد 

اگر پس از مصرف دارو علائم شديد يا مشکوک به آنافيلاکسي را تجربه کرديد، بلافاصله با اورژانس تماس بگيريد. اگر علائم خفيف‌تري از آلرژي دارويي داريد، در اولين فرصت به پزشک مراجعه کنيد. 

علل

اين نوع آلرژي زماني رخ مي‌دهد که سيستم ايمني بدن، دارو را به اشتباه به‌ عنوان يک عامل مضر تشخيص دهد. اين واکنش ممکن است در همان اولين بار مصرف دارو يا پس از مصرف مکرر آن رخ دهد.

مطالعه بيشتر: ايمونوتراپي آلرژي

داروهايي که بيشتر با آلرژي مرتبط هستند

برخي داروها بيشتر از ديگر داروها با آلرژي مرتبط هستند، مانند آنتي‌بيوتيک‌ها (مانند پني‌سيلين)، مسکن‌هاي درد (مانند آسپرين و ايبوپروفن)، داروهاي شيمي درماني و داروهاي بيماري‌هاي خودايمني.

واکنش‌هاي دارويي غير آلرژيک 

برخي واکنش‌هاي دارويي مي‌توانند علائمي مشابه آلرژي ايجاد کنند، اما بدون فعاليت سيستم ايمني. اين واکنش‌ها به عنوان حساسيت‌هاي غير آلرژيک شناخته مي‌شوند. 

عوامل خطر 

عواملي مانند داشتن سابقه ديگر آلرژي‌ها، سابقه شخصي يا خانوادگي، افزايش مواجهه با يک دارو و برخي بيماري‌ها مي‌توانند خطر ابتلا به اين نوع آلرژي را افزايش دهند. 

پيشگيري از آلرژي دارويي 

اگر حساسيت دارويي داريد، بهترين راه پيشگيري اجتناب از مصرف آن دارو است. اقدامات پيشگيرانه شامل آگاه سازي کادر درمان از حساسيت دارويي شما است.

با رعايت اين موارد، مي‌توانيد از خطرات احتمالي ناشي از آلرژي دارويي جلوگيري کنيد و در مواقع اضطراري از درمان مناسب بهره‌مند شويد.

منبع: Mayoclinic

مطالعه بيشتر: درمان گلودرد ناشي از آلرژي _ آپو سيتريزين و تسکين آلرژي