آنافيلاکسي چيست؟ مدت زمان، علائم و درمان

آنافيلاکسي يک واکنش آلرژيک شديد و تهديد کننده زندگي است. اين واکنش آلرژيک ممکن است چند ثانيه يا چند دقيقه پس از قرار گرفتن در معرض چيزي که به آن آلرژي داريد، مانند بادام زميني يا نيش زنبور،  اتفاق بيفتد. در آنافيلاکسي، سيستم ايمني، مواد شيميايي در بدن آزاد مي‌کند که مي‌تواند باعث شوک شود. در اين شرايط  فشار خون به طور ناگهاني کاهش مي‌يابد و راه‌هاي هوايي تنگ مي‌شوند و تنفس با اشکال مواجه مي شود. احتمال دارد نبض شما تند و ضعيف شود و شايد بثورات پوستي در بدن شما ايجاد شده باشد. همچنين ممکن است حالت تهوع و استفراغ داشته باشيد. آنافيلاکسي بايد فوراً با تزريق اپي نفرين درمان شود. اگر فوراً درمان نشود، مي تواند کشنده باشد.

علائم آنافيلاکسي

علائم آنافيلاکسي ممکن است شامل کهير و خارش، رنگ پريدگي يا برافروختگي پوست هم باشد. در اين بيماري فشار خون پايين بيايد، تنفس سخت شود و نبض ضعيف و سريع شود. ممکن است حالت تهوع، استفراغ، اسهال، سرگيجه و احساس غش داشته باشيد. علائم معمولاً چند دقيقه پس از قرار گرفتن در معرض چيزي که به آن حساسيت داريد رخ مي دهد، اما ممکن است تا نيم ساعت يا بيشتر نيز طول بکشد تا علائم ظاهر شوند.
در موارد نادر، آنافيلاکسي ممکن است ساعت ها به تعويق بيفتد. علائم و نشانه‌ها عبارتند از:

• واکنش‌هاي پوستي، از جمله کهير، خارش و برافروختگي يا رنگ پريدگي پوست
• فشار خون پايين (هيپوتانسيون)
• تنگ شدن مجاري تنفسي و تورم زبان يا گلو که مي‌تواند باعث خس خس سينه و مشکلات تنفسي شود
• نبض ضعيف و تند
• حالت تهوع، استفراغ يا اسهال
• سرگيجه يا غش

چه زماني بايد به پزشک مراجعه کرد

اگر شما، فرزندتان يا شخص ديگري که در کنار شماست يک واکنش آلرژيک شديد داشت، فورا به اورژانس مراجعه کنيد. به هيچ وجه منتظر نمانيد تا ببينيد علائم از بين مي روند يا خير.
اگر دچار حمله شده‌ايد و همراه خود قلم تزريق کننده اپي نفرين داريد، فورا آن را تزريق کنيد. با اين وجود حتي اگر علائم پس از تزريق بهبود يافت، باز هم بايد به اورژانس مراجعه کنيد تا مطمئن شويد که علائم عود نمي‌کنند، حتي اگر ديگر در معرض آلرژن قرار نداريد.
اگر شما يا فرزندتان در گذشته دچار حمله آلرژي شديد يا علائم و نشانه‌هاي آنافيلاکسي را داريد، به پزشک مراجعه کنيد.
تشخيص و مديريت طولاني مدت آنافيلاکسي پيچيده است، بنابراين احتمالاً بايد به پزشک متخصص آلرژي و ايمونولوژي مراجعه کنيد.

علل آنافيلاکسي

آنافيلاکسي در اثر يک واکنش آلرژيک شديد ايجاد مي‌شود. اين واکنش زماني اتفاق مي‌افتد که سيستم ايمني غذا يا ماده‌اي را با چيزي مضر اشتباه مي‌گيرد. در پاسخ، سيستم ايمني مقدار زيادي از مواد شيميايي را براي مبارزه با آن آزاد مي کند. اين مواد شيميايي هستند که باعث بروز علائم واکنش آلرژيک مي شوند. علائم آلرژي معمولاً تهديد کننده زندگي نيستند، اما يک واکنش شديد مي‌تواند منجر به آنافيلاکسي شود. شايع ترين محرک آنافيلاکسي در کودکان، حساسيت هاي غذايي مانند بادام زميني، شير، ماهي و صدف است. در بزرگسالان، نيش حشرات، لاتکس و برخي داروها مي‌تواند باعث آنافيلاکسي شود.
سيستم ايمني پادتن‌هايي توليد مي‌کند که در برابر مواد خارجي دفاع مي‌کنند. اين پادتن‌ها زماني مفيد هستند که يک ماده خارجي مضر، مانند باکتري يا ويروس را از بين مي‌برند. اما سيستم ايمني برخي افراد نسبت به موادي که معمولاً واکنش آلرژيک ايجاد نمي‌کنند بيش از حد واکنش نشان مي‌دهد.
محرک هاي ديگر آنافيلاکسي در بزرگسالان عبارتند از:
برخي داروها، از جمله آنتي بيوتيک‌ها، آسپرين و ساير مسکن‌هاي موجود بدون نسخه
نيش زنبورها و مورچه‌ها
لاتکس
با استفاده از آزمايش‌هاي خاصي مي‌توانيد شناسايي کنيد که به چه آلرژني حساسيت داريد. اگرچه در برخي موارد، علت آنافيلاکسي مشخص نمي‌شود (آنافيلاکسي ايديوپاتيک).

عوامل خطر

اگر قبلاً اين واکنش را داشته‌ايد يا اگر آلرژي يا آسم داريد، ممکن است بيشتر در معرض خطر آنافيلاکسي باشيد. شرايطي مانند بيماري قلبي نيز مي‌تواند خطر ابتلا به آنافيلاکسي را افزايش دهد.

عوارض آنافيلاکسي

يک واکنش آنافيلاکسي مي تواند تهديد کننده زندگي باشد و مي‌تواند تنفس يا ضربان قلب شما را متوقف کند.

جلوگيري از آنافيلاکسي

بهترين راه براي جلوگيري از آنافيلاکسي دوري از موادي است که باعث اين واکنش شديد مي‌شوند. هميشه يک کيت اورژانس با داروهايي که پزشک براي شما تجويز کرده در دسترس داشته باشيد. فراموش نکنيد که حتما پزشک خود را در مورد واکنش‌هاي دارويي که داشته‌ايد آگاه کنيد.
اگر به حشرات گزنده حساسيت داريد، زماني که از کنار آنها رد مي‌شويد احتياط کنيد. پيراهن و شلوار آستين بلند بپوشيد؛ پابرهنه روي چمن راه نرويد. رنگ‌هاي روشن نپوشيد؛ از عطر، ادکلن يا لوسيون معطر استفاده نکنيد. زماني که نزديک به يک حشره گزنده هستيد، به آرامي از آن دور شويد و تماسي با آن نداشته باشيد.
اگر آلرژي غذايي داريد، برچسب تمام غذاهايي که مي‌خوريد را با دقت بخوانيد. فرآيندهاي توليد مي‌تواند تغيير کند، بنابراين مهم است که به طور دوره‌اي برچسب غذاهايي که معمولا مي‌خوريد را بررسي کنيد.
هنگام صرف غذا در بيرون از خانه، نحوه تهيه هر غذا را بپرسيد و بدانيد که حاوي چه موادي است. حتي مقدار کمي از غذايي که به آن حساسيت داريد مي تواند باعث واکنش جدي شود.

آماده آلرژي باشيد!
حتي اگر مراقب همه چيز باشيد، در برخي مواقع احتمالاً در معرض چيزي که به آن حساسيت داريد قرار خواهيد گرفت. خوشبختانه، با دانستن علائم و نشانه‌هاي واکنش آنافيلاکسي و داشتن برنامه‌اي براي درمان سريع آن علائم، مي‌توانيد به سرعت به آن واکنش آلرژيک پاسخ دهيد.

منبع: Mayoclinic

مطالعه بيشتر: آلرژي چيست؟ _ درمان آلرژي _ تفاوت آلرژي و سرماخوردگي