وبلاگ
آپنه خواب در کودکان: هر آنچه بايد درباره آن بدانيد
آپنه خواب کودکان يک اختلال جدي است که مي‌تواند تنفس کودکان را در هنگام خواب به صورت موقت متوقف کند. اين مشکل، خواب را مختل کرده و بر سلامت کلي کودک تأثير منفي مي‌گذارد. دو نوع اصلي آپنه خواب وجود دارد که کودکان را تحت تأثير قرار مي‌دهند: آپنه انسدادي خواب و آپنه مرکزي.
آپنه انسدادي خواب در کودکان
آپنه انسدادي خواب شايع‌ترين نوع آپنه خواب است که به دليل مسدود شدن راه‌هاي هوايي، به خصوص در پشت گلو يا بيني رخ مي‌دهد. اين انسداد مي‌تواند ناشي از عواملي مانند بزرگ شدن لوزه‌ها و آدنوئيدها، چاقي يا ساير مشکلات آناتوميکي باشد. در اين وضعيت، ماهيچه‌هاي گلو در هنگام خواب به قدري شل مي‌شوند که مانع از جريان طبيعي هوا به داخل ريه‌ها مي‌شوند و کودک نمي‌تواند به درستي نفس بکشد.
آپنه مرکزي خواب در کودکان
نوع ديگر آپنه، آپنه مرکزي است. در اين نوع آپنه، مغز کودک به درستي سيگنال‌هاي لازم براي تنفس را به عضلات تنفسي ارسال نمي‌کند. برخلاف آپنه انسدادي که ناشي از انسداد فيزيکي است، آپنه مرکزي به دليل مشکلاتي در عملکرد سيستم عصبي رخ مي‌دهد و باعث مي‌شود تنفس به طور موقت متوقف شود.
تفاوت‌هاي آپنه انسدادي و مرکزي
تفاوت اصلي اين دو نوع آپنه در ميزان خروپف کودکان است. خروپف معمولاً نشانه‌اي از آپنه انسدادي است، چرا که به انسداد راه هوايي مرتبط مي‌شود. اما در آپنه مرکزي، خروپف ممکن است کمتر مشهود باشد يا حتي وجود نداشته باشد، زيرا مشکل در مغز و ارسال سيگنال‌هاي تنفسي است، نه در انسداد فيزيکي.
مطالعه بيشتر: اوتيسم در کودکان؟
شيوع آپنه خواب در کودکان
بيش از 7 تا 11 درصد از کودکان ممکن است دچار اختلالات تنفسي در خواب شوند که شامل آپنه خواب، خروپف يا ساير مشکلات مشابه است. با اين حال، بسياري از اين کودکان ممکن است هنوز تشخيص داده نشده باشند. بر اساس يک بررسي در سال 2014، آپنه انسدادي خواب بين 1 تا 5 درصد از کودکان را تحت تأثير قرار مي‌دهد. اين بيماري اغلب در سنين 2 تا 8 سالگي شروع مي‌شود و آپنه انسدادي در کودکان بسيار شايع‌تر از آپنه مرکزي است.
علائم
علائم آپنه خواب مي‌تواند متنوع باشد و به نوع آپنه بستگي دارد، اما برخي از علائم مشترک بين هر دو نوع شامل:
- خروپف بلند: به ويژه در آپنه انسدادي بارزتر است.
- مکث‌هاي تنفسي: وقفه در تنفس که ممکن است چندين ثانيه طول بکشد.
- تنفس از طريق دهان: به دليل انسداد در راه‌هاي هوايي بيني.
- سرفه يا خفگي در خواب: ممکن است کودک ناگهان از خواب بيدار شود.
- شب ادراري و وحشت‌هاي شبانه: اضطراب کودکان و بي‌قراري در خواب.
- خوابيدن در وضعيت‌هاي غيرعادي: به دليل تلاش براي تنفس بهتر.
علاوه بر اين، آپنه خواب ممکن است علائم روزانه نيز ايجاد کند. کودکاني که به دليل اين اختلال خواب شبانه از خواب کافي محروم شده‌اند، ممکن است در طول روز دچار خستگي، مشکلات تمرکز و بيش‌فعالي شوند. اين علائم گاهي به اشتباه به عنوان اختلال کم‌توجهي يا بيش‌فعالي (ADHD) کودکان تشخيص داده مي‌شوند.
عوارض آپنه خواب درمان نشده در کودکان
درمان نکردن آپنه خواب مي‌تواند منجر به مشکلات جدي در کودکان شود. خستگي مزمن، به دليل قطع مکرر خواب، يکي از مشکلات اصلي است که بر عملکرد تحصيلي کودک اثر منفي مي‌گذارد. کودک ممکن است در مدرسه تمرکز نکند و دچار مشکلات يادگيري شود. همچنين، آپنه خواب درمان نشده مي‌تواند موجب تأخير در رشد، مشکلات رفتاري و حتي اختلالات قلبي شود. در موارد شديدتر، آپنه خواب درمان نشده ممکن است به مشکلات طولاني مدت سلامت منجر شود، مانند فشار خون بالا، بيماري‌هاي قلبي و سکته.
علل و عوامل خطر
علل آپنه انسدادي و آپنه مرکزي متفاوت است. در آپنه انسدادي، عواملي مانند بزرگ شدن لوزه‌ها يا آدنوئيدها، چاقي و حتي برخي شرايط ژنتيکي مي‌توانند نقش داشته باشند. همچنين برخي کودکان ممکن است به دليل ساختار خاص جمجمه يا صورت بيشتر در معرض اين نوع آپنه باشند.
آپنه مرکزي کمتر شايع است و معمولاً در کودکاني ديده مي‌شود که مشکلاتي در سيستم عصبي مرکزي دارند. عواملي مانند وزن کم هنگام تولد و نارس بودن نوزاد مي‌توانند خطر اين نوع آپنه را افزايش دهند.
تشخيص آپنه خواب در کودکان
براي تشخيص صحيح آپنه خواب، پزشک معمولاً با بررسي علائم و انجام يک مطالعه خواب، اين اختلال را تشخيص مي‌دهد. در اين مطالعه، کودک شب را در يک کلينيک خواب مي‌گذراند و فعاليت‌هاي مغزي، الگوهاي تنفس، ضربان قلب و سطح اکسيژن در طول شب بررسي مي‌شود. اين مطالعه به پزشک کمک مي‌کند تا نوع و شدت آپنه خواب را شناسايي کرده و بهترين روش درماني را تعيين کند.
مطالعه بيشتر: عوارض کمبود ويتامين D در کودکان
درمان آپنه خواب در کودکان
براي درمان آپنه خواب در کودکان، راهکارهاي مختلفي بسته به نوع و شدت آپنه در نظر گرفته مي‌شود. در موارد خفيف، ممکن است تغييرات سبک زندگي مانند کاهش وزن و افزايش فعاليت بدني توصيه شود. براي کودکان با آپنه انسدادي، جراحي براي برداشتن لوزه‌ها و آدنوئيدها اغلب راهکار مؤثري است. در موارد شديدتر، ممکن است از دستگاه CPAP (فشار مثبت مداوم راه هوايي) استفاده شود که راه هوايي را در طول خواب باز نگه مي‌دارد.
براي کودکان با آپنه مرکزي، تمرکز بيشتر بر درمان بيماري‌هاي زمينه‌اي است که به اين اختلال منجر شده‌اند. همچنين در برخي موارد از دستگاه‌هاي تهويه براي تنظيم الگوهاي تنفسي استفاده مي‌شود.
چشم‌انداز کودکان مبتلا به آپنه خواب
با درمان مناسب، بسياري از کودکان بهبود قابل توجهي در علائم خود مشاهده مي‌کنند. جراحي براي برداشتن لوزه‌ها و آدنوئيدها اغلب موفقيت‌آميز است و مي‌تواند به بهبود آپنه انسدادي خواب کمک کند. همچنين، استفاده از دستگاه CPAP يا تغييرات سبک زندگي مي‌تواند به کاهش علائم کمک کند. با اين حال، بدون درمان، آپنه خواب مي‌تواند به مرور زمان بدتر شود و باعث بروز مشکلات جدي در سلامت و کيفيت زندگي کودک شود.
اگر در کودک خود نشانه‌هاي آپنه خواب مانند خروپف بلند، مکث‌هاي تنفسي در خواب يا خستگي مفرط را مشاهده مي‌کنيد، مهم است که به پزشک مراجعه کنيد تا اين اختلال به موقع تشخيص و درمان شود.
منبع: Healthline
مطالعه بيشتر: ويتامين C در کودکان _ علائم حساسيت غذايي در کودکان
گفت‌وگو درباره این مطلب
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده است؛ اولین نفر باشید.