وبلاگ
انسولين درماني در درمان و مديريت قند خون
يادگيري اينکه چگونه انسولين بر قند خون شما تأثير مي‌گذارد، مي‌تواند در مديريت بهتر وضعيت شما کمک کند.
انسولين درماني اغلب بخش مهمي از درمان ديابت است. به کنترل قند خون کمک مي‌کند و از عوارض ديابت جلوگيري مي‌کند. انسولين درماني جايگزين هورمون انسولين است که در بدن توليد مي‌شود.
مطالعه بيشتر: داروهاي کاهش قند خون
نقش انسولين در بدن
اين هورمون از غده‌اي به نام پانکراس ترشح مي‌شود. نقش اصلي آن کمک به مصرف و ذخيره درست قند موجود در غذا در بدن مي باشد.
در افرادي که ديابت ندارند، انسولين به موارد زير کمک مي‌کند.
سطح قند خون را کنترل مي‌کند
پس از خوردن غذا، بدن شما مواد مغذي به نام کربوهيدرات را به قندي به نام گلوکز تجزيه مي‌کند. گلوکز منبع اصلي انرژي بدن است که به آن قند خون نيز مي‌گويند. بعد از خوردن غذا قند خون بالا مي‌رود.
هنگامي که گلوکز وارد جريان خون مي‌شود، لوزالمعده با ترشح انسولين پاسخ مي‌دهد. سپس انسولين به گلوکز اجازه مي‌دهد تا وارد سلول‌هاي بدن شود تا به آنها انرژي بدهد.
گلوکز اضافي را براي انرژي ذخيره مي‌کند
بعد از غذا خوردن، سطح انسولين بالاست. در نتيجه گلوکز اضافي در کبد ذخيره مي‌شود. اين گلوکز ذخيره شده گليکوژن ناميده مي‌شود.
بين وعده‌هاي غذايي، سطح انسولين پايين است. در اين مدت، کبد گليکوژن را به شکل گلوکز وارد جريان خون مي‌کند. اين باعث مي‌شود سطح قند خون در محدوده پايداري حفظ شود.
اما اگر ديابت داريد!
سطح قند خون شما بعد از خوردن غذا بالا مي‌رود. به اين دليل که انسولين کافي براي انتقال گلوکز به سلول‌هاي بدن شما وجود ندارد. در ديابت نوع 1، پانکراس توليد اين هورمون را متوقف مي‌کند. در ديابت نوع 2، پانکراس انسولين کافي توليد نمي‌کند و يا انسولين به خوبي کار نمي‌کند.
اگر ديابت را درمان نکنيد، قند خون بالا مي‌تواند به مرور زمان منجر به مشکلات سلامتي شود. اين شرايط عبارتند از:
- حمله قلبي يا سکته مغزي.
- بيماري کليوي يا نفروپاتي ديابتي که منجر به نارسايي کليه مي‌شود.
- مشکلات چشمي، از جمله رتينوپاتي و نابينايي.
- آسيب عصبي همراه با درد يا بي حسي عصبي که نوروپاتي ديابتي ناميده مي‌شود.
- مشکلات پا که ممکن است منجر به قطع پا شود.
- مسائل مربوط به دندان.
اهداف انسولين درماني
اين درمان قند خون شما را در محدوده هدف شما نگه مي‌دارد و به جلوگيري از عوارض جدي کمک مي‌کند.
اگر ديابت نوع 1 داريد، براي سالم ماندن به انسولين درماني نياز داريد. اين درمان جايگزين انسوليني مي‌شود که در بدن شما ساخته نمي‌شود.
اگر ديابت نوع 2 داريد، ممکن است اين درمان بخشي از مراحل مديريت قند خون شما باشد. اما اين درمان زماني مي‌تواند به شما کمک کند که تغييرات سبک زندگي سالم و ساير درمان‌هاي خوراکي ديابت در کنترل قند خون شما اثرگذار نبوده است.
گاهي انسولين درماني براي درمان ديابت بارداري نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اگر ديابت بارداري داريد و عادات سالم و ساير درمان‌هاي ديابت به اندازه کافي به شما کمک نکرده‌اند، ممکن است به اين درمان نياز داشته باشيد.
مطالعه بيشتر: رژيم غذايي ديابتي‌ها
انواع انسولين
هر نوع از انسولين درماني به درمان ديابت کمک مي‌کند. اما هر کدام از نظر سرعت و مدت زمان کنترل قند خون متفاوت هستند. همچنين ممکن است به مصرف بيش از يک نوع انسولين نياز پيدا کنيد. عواملي که به تعيين انواع آن و ميزان نياز شما کمک مي‌کند عبارتند از:
- نوع ديابتي که داريد
- سطح قند خون شما
- سبک زندگي شما
- ميزان تغيير قند خون شما در طول روز
در ادامه به انواع اصلي خواهيم پرداخت.
طولاني اثر، فوق طولاني اثر يا متوسط اثر
وقتي غذا نمي‌خوريد، کبد گلوکز آزاد مي‌کند تا بدن شما انرژي پيدا کند. انسولين طولاني، فوق طولاني يا متوسط اثر از افزايش سطح قند خون جلوگيري مي‌کند.
نمونه‌هايي از اين انسولين‌ها گلارژين، detemir،degludec ،NPH و غيره هستند. اثر انسولين متوسط اثر حدود 12 تا 18 ساعت در بدن باقي مي‌ماند. انسولين طولاني اثر حدود 24 ساعت کار مي‌کند و انسولين فوق طولاني اثر حدود 36 ساعت يا بيشتر در خون دوام مي‌آورد.
سريع يا کوتاه اثر
اين نوع براي استفاده قبل از غذا ايده آل هستند. اگر همراه با غذا مصرف شوند، مي‌توانند به کاهش قند خون به سطح اوليه کمک کنند. همچنين از افزايش ناگهاني قند خون بعد از خوردن غذا جلوگيري مي کنند. آنها خيلي سريعتر از انسولين‌هاي با اثر طولاني يا متوسط شروع به کار مي‌کنند. گاهي اوقات، انسولين‌هاي سريع الاثر در عرض 5 تا 15 دقيقه شروع به کار مي‌کنند. اما براي مدت زمان بسيار کوتاه‌تري کار مي‌کنند. انسولين سريع الاثر حدود 2 تا 3 ساعت دوام مي‌آورد. اما کوتاه اثر حدود 3 تا 6 ساعت دوام مي‌آورد.
نمونه‌هايي از اين انسولين‌ها عبارتند از: فوق سريع الاثر: آسپارت فوق سريع و ليسپرو. سريع الاثر: آسپارت سريع ، گلوليزين و ليسپرو. کوتاه اثر: انسولين رگولار
گاهي اوقات، سازندگان دو نوع را ترکيب مي‌کنند، که به آن انسولين مخلوط مي‌گويند. اين ترکيب مي‌تواند براي افرادي که در استفاده از بيش از يک نوع مشکل دارند مفيد باشد. از پيش مخلوط شده‌ها اغلب در عرض 5 تا 60 دقيقه شروع به کار مي‌کند و مي‌تواند 10 تا 16 ساعت کار کند.
توجه داشته باشيد که ترکيبات مختلف از نظر زماني که شروع به کار مي‌کنند و مدت زمان ماندگاري آنها متفاوت هستند. حتما دستورالعمل‌هاي همراه آن را بخوانيد. همچنين هر دستورالعملي را که بايد رعايت کنيد از پزشک خود سوال کنيد.
روش‌هاي مصرف
انسولين به شکل قرص توليد نمي‌شود. زيرا قرص را دستگاه گوارش قبل از اينکه فرصتي براي کار پيدا کند، تجزيه مي‌کند. اما راه‌هاي ديگري براي مصرف آن وجود دارد. پزشک در انتخاب بهترين روش مناسب شما مي‌تواند کمک کند.
در ادامه به انواع روش‌هاي مصرف خواهيم پرداخت.
شات يا قلم
مي توانيد با سرنگ و سوزن، انسولين را به چربي زير پوست تزريق کنيد. همچنين مي‌توانيد آن را با يک وسيله که مانند قلم است تزريق کنيد. اينکه هر چند وقت يکبار نياز به استفاده از قلم يا شات داريد به نوع ديابت شما بستگي دارد. همچنين به ميزان قند خون شما و اينکه چند بار غذا مي‌خوريد و ورزش مي‌کنيد نيز بستگي دارد. ممکن است چند بار در روز به تزريق انسولين يا استفاده از قلم‌هاي آن نياز داشته باشيد.
پمپ انسولين
پمپ انسولين مقادير کم و ثابتي از انسولين سريع الاثر را در طول روز به شما مي‌دهد. اين کار مانند استفاده از يک قلم طولاني اثر است. همچنين يک پمپ مي‌تواند به سرعت مقادير لازم انسولين به دنبال خوردن غذا به بدن وارد کند. اين کار مانند استفاده از يک شات سريع الاثر است. پمپ، انسولين را به داخل لوله نازکي که در زير پوست قرار گرفته است، وارد مي کند. انواع مختلفي از پمپ‌ها موجود است.
انسولين استنشاقي
اين نوع سريع الاثر است. شما آن را از طريق دستگاهي استنشاقي که در دهان شما قرار مي‌گيرد، تنفس و در ابتداي هر وعده غذايي مصرف مي‌کنيد. افرادي که سيگار مي‌کشند نبايد از نوع استنشاقي استفاده کنند. همچنين براي افرادي که مشکلات ريوي مانند آسم يا بيماري مزمن انسدادي ريه دارند نيز نبايد از اين روش استفاده شود.
گاهي اوقات، استفاده از اين درمان ممکن است چالش برانگيز باشد. اما اين روش يک راه موثر براي کاهش قند خون است. در صورت بروز هر گونه مشکل در برنامه خود با پزشک صحبت کنيد. اگر آزمايشات گلوکز در خانه نشان داد که شما قند خون بسيار پايين يا بسيار بالايي داريد، فوراً کمک بخواهيد. انسولين يا ساير داروهاي ديابت شما ممکن است نياز به تنظيم داشته باشد. با گذشت زمان، مي‌توانيد يک برنامه درماني را پيدا کنيد که متناسب با نيازها و سبک زندگي شما باشد. در نتيجه اين کار مي‌تواند به شما کمک کند تا زندگي فعال و سالمي داشته باشيد.
اگر روزانه دوزهاي زيادي انسولين مصرف مي‌کنيد، از پزشک خود بپرسيد که آيا راهي براي ساده‌تر کردن اين روال وجود دارد يا خير. افزودن داروهاي غيرانسوليني به برنامه درماني شما ممکن است تعداد تزريق‌هاي انسولين مورد نياز روزانه را کاهش دهد. برخي از داروهاي غيرانسوليني فوائد ديگري نيز براي سلامتي دارند. آنها مي‌توانند به کنترل وزن و کاهش احتمال حمله قلبي يا سکته مغزي، نارسايي قلبي و نارسايي کليه کمک کنند. برخي از افراد مبتلا به ديابت نوع 2 پس از شروع مصرف داروهاي غير انسوليني مي‌توانند مصرف انسولين را به طور کامل قطع کنند. اما اين نکته مهم است که مصرف انسولين را همانطور که تجويز شده است ادامه دهيد تا زماني که پزشک به شما بگويد که آن را قطع کنيد.
منبع: MayoClinic
مطالعه بيشتر: کنترل ديابت در محل کار _ درمان تاول‌ها ديابتي
گفت‌وگو درباره این مطلب
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده است؛ اولین نفر باشید.