هر آنچه بايد درباره ايمونوتراپي (Allergy Shots) بدانيد

ايمونوتراپي، يک درمان پزشکي براي آلرژي‌هاي محيطي، مانند نيش حشرات و آسم است. اين ايمونوتراپي شامل قرار دادن افراد در معرض مقدار بيشتري از آلرژن‌ها در تلاش براي تغيير پاسخ سيستم ايمني است.

در ايمونوتراپي از واکسن‌هاي آلرژي تزريقي منظم در طي يک دوره زماني - عموماً حدود سه تا پنج سال - براي متوقف کردن يا کاهش حملات آلرژي استفاده مي‌شود. هر واکسن آلرژي حاوي مقدار کمي از ماده يا مواد خاصي است که واکنش‌هاي آلرژيک شما را تحريک مي‌کند. به اين مواد آلرژن مي‌گويند. واکسن‌هاي آلرژي فقط حاوي مقداري آلرژن هستند که سيستم ايمني بدن شما را آگاه سازد ولي علائم آلرژي ايجاد نکند.

با گذشت زمان، پزشک دوز آلرژن‌ها را در هر يک از واکسن‌هاي آلرژي افزايش مي‌دهد. افزايش دوز کمک مي‌کند تا بدن شما به مواد آلرژي زا (حساسيت زا) عادت کند. در نتيجه سيستم ايمني بدن شما نسبت به آلرژن‌ها تحمل بيشتري پيدا مي‌کند و باعث مي‌شود علائم آلرژي شما به مرور زمان کاهش يابد.

مطالعه بيشتر: مواد غذايي آلرژي‌زا

چرا ايمونوتراپي آلرژي انجام دهيم؟

واکسن‌هاي آلرژي ممکن است انتخاب خوبي براي شما باشد اگر:

• داروها علائم شما را به خوبي کنترل نمي‌کنند و نمي‌توانيد از چيزهايي که باعث واکنش‌هاي آلرژيک شما مي‌شوند اجتناب کنيد
• داروهاي آلرژي با ساير داروهايي که بايد مصرف کنيد تداخل دارند يا باعث ايجاد عوارض جانبي آزاردهنده مي‌شوند
• تمايلي به استفاده طولاني مدت از داروهاي آلرژي نداريد
• به نيش حشرات حساسيت داريد

از واکسن‌هاي آلرژي براي کنترل علائم ناشي از موارد زير مي‌توان استفاده کرد:

• آلرژي فصلي: اگر علائم آسم آلرژيک فصلي يا تب يونجه داريد، ممکن است به گرده‌هاي منتشر شده از درختان، علف‌ها يا علف‌هاي هرز حساسيت داشته باشيد.
• آلرژن‌هاي فضاي بسته داخل خانه: اگر علائمي از آلرژي در طول سال داريد، ممکن است به آلرژن‌هاي داخلي مانند کنه‌هاي گرد و غبار، سوسک‌ها، کپک‌ها يا شوره حيوانات خانگي مانند گربه يا سگ حساسيت داشته باشيد.
• نيش حشرات. واکنش‌هاي آلرژيک به نيش حشرات مي‌تواند توسط زنبورها يا حشرات ديگري ايجاد شود.

لازم به ذکر است که واکسن‌هاي آلرژي براي آلرژي‌هاي غذايي يا کهير مزمن در دسترس نيستند.

مطالعه بيشتر: آلرژي فصلي

خطرات ايمونوتراپي آلرژي

واکسن‌هاي آلرژي براي اکثر مردم مشکلي پيش نمي‌آورند. اما حاوي موادي هستند که مي‌تواند باعث واکنش آلرژيک گردد. بنابراين واکنش‌ها ممکن است شامل موارد زير باشد:

• واکنش‌هاي موضعي، که مي‌تواند شامل قرمزي، تورم يا تحريک در محل تزريق باشد. اين واکنش‌هاي رايج معمولاً در عرض چند ساعت پس از تزريق شروع و پس از آن برطرف مي‌شوند.
• واکنش‌هاي سيستميک، که کمتر شايع - اما به طور بالقوه جدي‌تر- هستند. ممکن است دچار عطسه، احتقان بيني يا کهير شويد. واکنش‌هاي شديدتر ممکن است شامل تورم گلو، خس خس سينه يا سفت شدن قفسه سينه باشد.
• آنافيلاکسي يک واکنش نادر تهديد کننده زندگي به واکسن‌هاي آلرژي است. آنافيلاکسي مي‌تواند باعث کاهش فشار خون و مشکلات تنفسي شود. اين واکنش آلرژيک اغلب در عرض 30 دقيقه پس از تزريق شروع مي‌شود، اما گاهي ممکن است ديرتر از آن نيز شروع شود.

اگر دوزهاي برنامه ريزي شده واکسن هاي آلرژي را ناديده بگيريد، ممکن است مجبور شويد دوباره دوزهاي کمتري را شروع کنيد تا از واکنش هاي جدي جلوگيري شود.

مصرف يک داروي آنتي هيستامين قبل از تزريق واکسن آلرژي مي‌تواند خطر واکنش، به ويژه واکنش موضعي را کاهش دهد. قبل از مصرف آن حتما با پزشک خود مشورت کنيد تا ببينيد که اين کار را به شما توصيه مي‌کند يا خير.

پس از هر بار تزريق به مدت 30 دقيقه در مطب پزشک تحت نظر خواهيد بود، زماني که معمولاً جدي‌ترين واکنش‌ها ممکن است رخ مي‌دهد. اگر پس از خروج واکنش شديدي داشتيد، به مطب پزشک خود بازگرديد يا به نزديکترين اورژانس برويد. در صورت توصيه پزشک، اپي نفرين را مصرف کنيد.

مطالعه بيشتر: درمان آلرژي

 آماده شدن جهت ايمونوتراپي

قبل از شروع دوره ايمونوتراپي، پزشک از شما آزمايش پوست يا آزمايش خون مي‌گيرد تا مشخص کند که واکنش‌هاي شما ناشي از آلرژي است يا خير. همچنين در اين آزمايش ها مشخص مي‌شود که کدام آلرژن‌هاي خاص باعث علائم و نشانه‌هاي شما مي‌شوند.

در طي يک آزمايش پوستي، مقدار کمي از آلرژن مشکوک به پوست شما بصورت سطحي تزريق مي‌شود و سپس آن ناحيه براي حدود 15 دقيقه مشاهده مي‌شود. تورم و قرمزي نشان دهنده حساسيت به اين ماده است.

هنگامي که براي واکسن‌هاي آلرژي مراجعه مي‌کنيد، اگر به هر نحوي احساس ناخوشايندي پيدا کرديد، حتما به پرستاران يا پزشکان اطلاع دهيد. به ويژه در صورت ابتلا به آسم، اين امر بسيار مهم است. همچنين اگر به دنبال ايمونوتراپي قبلي علائمي داشتيد حتما به آنها اطلاع دهيد.

انتظار چه چيزي داشته باشيد؟

واکسن‌هاي آلرژي معمولاً در قسمت بالاي بازو تزريق مي‌شود.

براي موثر بودن، تزريق واکسن‌هاي آلرژي بر اساس برنامه‌اي انجام مي شود که شامل دو مرحله است:

مرحله آماده سازي کهمعمولاً سه تا شش ماه طول مي‌کشد. به طور معمول تزريق واکسن‌ها يک تا سه بار در هفته انجام مي‌شود. در اين مرحله دوز آلرژن به تدريج با هر تزريق افزايش مي‌يابد.

مرحله نگهدارنده معمولاً براي سه تا پنج سال يا بيشتر ادامه مي‌يابد. تقريباً ماهي يک بار به شات‌هاي آلرژي نياز داريد.

در برخي موارد، مرحله آماده سازي سريعتر انجام مي‌شود. اين مي‌تواند مدت زمان مورد نياز براي رسيدن به مرحله نگهدارنده و  رهايي ازعلائم آلرژي را کاهش دهد، اما خطر واکنش شديد را نيز افزايش مي‌دهد.

در صورت بروز واکنش، پس از هر بار تزريق بايد 30 دقيقه در مطب پزشک بمانيد.

نتايج

علائم آلرژي يک شبه متوقف نمي‌شود. علائم معمولا در طول سال اول درمان بهبود مي‌يابند، اما بهبود قابل توجه اغلب در طول سال دوم اتفاق مي‌افتد. در سال سوم، اکثر مردم نسبت به آلرژن‌هاي موجود در واکسن حساسيت ندارند و ديگر واکنش‌هاي آلرژيک قابل‌توجهي به آن مواد نشان نمي‌دهند.

پس از چند سال درمان موفقيت آميز، برخي از افراد حتي پس از قطع واکسن‌هاي آلرژي، مشکلات آلرژي قابل توجهي ندارند. اما برخي از افراد ديگر براي تحت کنترل نگه داشتن علائم به تزريق مداوم نياز دارند.

منبع: Mayoclinic

مطالعه بيشتر: علائم انواع آلرژي _ تفاوت آلرژي و سرماخوردگي