وبلاگ
حالت تهوع بارداري؛ درمان و معرفي داروهاي ضد تهوع
بين 50 تا 90 درصد از افراد باردار در نيمه اول بارداري درجات مختلفي از حالت تهوع بارداري را تجربه مي‌کنند. اين حالت معمولاً به عنوان "بيماري صبحگاهي" يا "تهوع و استفراغ بارداري" شناخته مي‌شود. اگرچه تهوع و استفراغ بارداري اصطلاح پزشکي پرکاربردتري است.
علت تهوع و استفراغ در بارداري
علت تهوع و استفراغ در بارداري نامشخص است. چندين نظريه در رابطه با اين موضوع ارائه شده است، اما هيچ کدام از آنها به طور قطع اثبات نشده است. اما به طور کلي اثرات مختلف ناشي از افزايش سطح هورمون بارداري، ژنتيک و عوامل رواني از جمله دلايل رايج تهوع در بارداري هستند.
چه زماني بايد به پزشک مراجعه کرد؟
بسياري از افراد، به ويژه آنهايي که تهوع و يا استفراغ خفيف دارند، نيازي به درمان پزشکي ندارند. اما همچنان بايد به پزشک زنان و زايمان خود علائمشان را اطلاع دهند. در نتيجه پزشک مي‌تواند پيشنهاداتي را براي کمک به کاهش علائم آنها ارائه دهد. همچنين در صورت نياز به مصرف دارو، به آنها تصويه‌هاي لازم را خواهد کرد.
اگر يکي يا چند کدام از موارد زير را داريد فوراً با پزشک زنان و زايمان خود صحبت کنيد:
- علائمي که نشان مي‌دهد بدنتان کم آب شده است، از جمله علائمي مانند: تکرر ادرار، ادرار تيره رنگ، يا سرگيجه هنگام ايستادن
- استفراغ مکرر در طول روز به خصوص اگر خون در استفراغ مشاهده شود
- درد يا گرفتگي شکم يا لگن
- کاهش وزن بيش از 2.5 کيلوگرم
- داشتن تب يا اسهال در کنار حالت تهوع و استفراغ
- احساس نااميدي، تمايل به پايان بارداري يا داشتن افکار خودکشي به دليل شدت علائم تهوع و استفراغ
ممکن است آزمايش‌هايي براي مشخص شدن دلايل ديگر تهوع و استفراغ توسط پزشک توصيه شود. آزمايشاتي مانند آزمايش خون، آزمايش ادرار يا سونوگرافي.
مطالعه بيشتر: مشکلات شايع بارداري
درمان حالت تهوع بارداري
درمان تهوع در بارداري مي‌تواند شامل تغيير رژيم غذايي، سبک زندگي و استفاده از يکي از داروهاي ضد تهوع باشد. البته ممکن است پزشک چندين نوع درمان را در طي چند هفته براي يافتن بهترين روش براي درمان شما امتحان کند.
توجه داشته باشيد که درمان ممکن است به طور کامل علائم تهوع و استفراغ را از بين نبرد. زيرا هدف از درمان تهوع و استفراغ بارداري قابل تحمل کردن علائم آن مي‌باشد. در نتيجه مادر مي‌تواند براي رشد مناسب جنين به اندازه کافي بخورد، بنوشد و کيفيت زندگي مناسبي داشته باشد. خوشبختانه، علائم معمولاً در اواسط بارداري برطرف مي‌شوند، چه نياز به درمان باشد چه نباشد.
تغييرات رژيم غذايي
حالت تهوع و استفراغ را ميتوان با اجتناب از خوردن بيش از حد، نخوردن کافي يا اجتناب از غذا بدتر کرد. در ادامه چند روش براي تغيير رژيم غذايي وجود دارد که ممکن است به کاهش علائم شما کمک کند:
- سعي کنيد قبل يا به محض احساس گرسنگي غذا بخوريد تا از خالي بودن معده جلوگيري کنيد
- به طور مکرر تنقلات بخوريد و چندين وعده غذايي کوچک داشته باشيد (مثلاً شش وعده غذايي کوچک در روز) که حاوي پروتئين بالا همراه با کربوهيدرات و چربي کم باشد
- به يک رژيم غذايي ملايم پايبند باشيد
- بدنتان را به خوبي هيدراته نگه داريد
- ليمو، نعناع يا پرتقال تازه را بو کنيد
مطالعه بيشتر: رژيم غذايي در بارداري
اجتناب از محرک‌ها
يکي از مهم ترين راه‌هاي مديريت تهوع و استفراغ مربوط به بارداري، اجتناب از بو، مزه و ساير فعاليت‌هايي است که باعث تهوع مي‌شوند. حذف محرک‌هاي غذايي مانند غذاهاي تند، شيرين و پرچرب به برخي افراد در درمان تهوع بارداري کمک مي‌کند.
نمونه‌هاي ديگري از محرک‌ها عبارتند از:
- حذف وعده‌هاي غذايي
- کم خوابي
- انواع بو (مانند عطر، مواد شيميايي، قهوه، غذا، دود)
- گرما و رطوبت
- نويز
- حرکت بصري يا فيزيکي (به عنوان مثال، سوسو زدن چراغ‌ها هنگام رانندگي)
- ورزش بيش از حد
- احساس خستگي
مطالعه بيشتر: ورزش در بارداري و اهميت آن
ساير نکات مفيد در درمان حالت تهوع بارداري
رفتارهاي ديگري که ممکن است به پيشگيري يا تسکين علائم کمک کند عبارتند از:
- مسواک زدن بعد از غذا خوردن
- بلافاصله بعد از صرف غذا، از دراز کشيدن و تغيير ناگهاني وضعيت خود خودداري کنيد
- اگر ويتامين دوران بارداري را با قرص آهن مصرف مي‌کنيد و اين باعث تشديد علائم شما مي‌شود، ويتامين را قبل از خواب مصرف کنيد. اگر علائم ادامه يافت، ويتامين‌ها را به طور موقت قطع کنيد و به پزشک زنان و زايمان خود اطلاع دهيد که مصرف آن را قطع کرده ايد.
مطالعه بيشتر: مصرف کافئين در بارداري
درمان‌هاي تکميلي
درمان‌هاي زير ممکن است در صورت استفاده با ساير درمان‌ها مفيد باشند.
طب سوزني و طب فشاري
مچ بندهاي طب فشاري و طب سوزني به يک درمان رايج براي تهوع و استفراغ ناشي از بارداري، بيماري حرکت و بيماري‌هاي ديگر تبديل شده است.
زنجبيل در درمان حالت تهوع بادراري
مصرف غذاهاي حاوي زنجبيل (مانند دمنوش زنجبيل) مي‌تواند براي مديريت حالت تهوع و استفراغ خفيف مفيد باشد. دوزهاي بالاي پودر زنجبيل ممکن است به تسکين حالت تهوع و استفراغ کمک کند. با اين حال، مطالعات بيشتري براي تأييد اينکه زنجبيل پودر شده با دوز بالا بي خطر و مؤثر است، مورد نياز است.
هيپنوتيزم و مشاوره
هيپنوتيزم براي برخي افراد مفيد است. مشاوره ممکن است براي افراد داراي سابقه اضطراب يا افسردگي مفيد باشد.
مايعات و تغذيه در درمان حالت تهوع بارداري
اگر قادر به تحمل غذا يا مايعات نيستيد، ممکن است با مايعات و داروهاي داخل وريدي درمان شويد. اين کار ممکن است بسته به شدت علائم شما در مطب پزشک زنان و زايمان و يا در بيمارستان انجام شود. ممکن است براي مدت کوتاهي به شما توصيه شود که چيزي نخوريد يا ننوشيد تا به معده خود استراحت دهيد و به داروها و مايعات وريدي زمان بدهيد. با شروع احساس بهتر، معمولاً در عرض 24 تا 48 ساعت، مي‌توانيد به آرامي دوباره شروع به خوردن و نوشيدن کنيد.
اگر با وجود درمان با مايعات و داروها، کاهش وزن شما ادامه پيدا کرد يا علائم شما شديد شد، پزشک ممکن است اشکال ديگري از تغذيه مانند استفاده از لوله بيني معده (لوله اي که از طريق بيني وارد معده مي‌شود) يا تغذيه تکميلي را براي شما در نظر بگيرد.
داروهاي ضد تهوع
داروهايي که حالت تهوع و استفراغ را کاهش مي‌دهند در برخي افراد موثر هستند. هيچ يک از داروهايي که در زير به آنها اشاره شده است، مضر نيستند.
قبل از مصرف هر گونه داروي جديد بدون نسخه يا نسخه اي، از جمله مکمل‌هاي غذايي و گياهي، حتماً با پزشک زنان و زايمان خود صحبت کنيد.
ويتامين B6 و دوکسيلامين – مکمل‌هاي ويتامين B6 بدون نسخه مي‌توانند علائم تهوع خفيف تا متوسط را کاهش دهند اما معمولاً به استفراغ کمک نمي‌کنند. دوکسيلامين دارويي است که مي‌تواند استفراغ را کاهش دهد و ممکن است با ويتامين B6 ترکيب شود. ترکيبات ويتامين B6 و فرمولاسيون دوکسيلامين براي درمان اوليه حالت تهوع مفيد و با نسخه در دسترس هستند.
آنتي هيستامين‌ها – آنتي هيستامين‌ها مانند ديفن هيدرامين، که براي درمان آلرژي کاربرد گسترده‌اي دارند، گاهي اوقات مي‌توانند به تسکين حالت تهوع و استفراغ مربوط به بارداري نيز کمک کنند. خواب آلودگي يک عارضه جانبي شايع آنتي هيستامين‌ها است.
داروهاي ضد تهوع که با نسخه در دسترس هستند عبارتند از:
- پرومتازين - پرومتازين به صورت قرص، محلول خوراکي، تزريقي يا شياف رکتوم موجود است. معمولا هر چهار تا شش ساعت يک بار مصرف مي‌شود و ممکن است باعث خواب آلودگي و خشکي دهان شود.
- متوکلوپراميد - تخليه معده را تسريع مي‌کند و ممکن است به کاهش تهوع و استفراغ کمک کند. اين دارو به صورت قرص، محلول خوراکي و تزريقي موجود است و معمولاً 30 دقيقه قبل از غذا و قبل از خواب مصرف مي‌شود.
- پروکلرپرازين - به صورت قرص، شياف مقعدي يا به شکل تزريقي موجود است. اين دارو ممکن است باعث خواب آلودگي و خشکي دهان شود.
- کورتيکواستروئيدها - ممکن است براي افرادي که به ترکيبي از داروهاي ذکر شده در بالا پاسخ نمي‌دهند، يک دوره کوتاه استروئيدي به صورت داخل وريدي و به دنبال آن کاهش قرص‌ها توصيه شود.
پيامدهاي حالت تهوع بارداري
اکثر افراد مبتلا به تهوع و استفراغ بارداري بدون هيچ عارضه اي به طور کامل بهبود مي‌يابند. کساني که استفراغ خفيف تا متوسط دارند ممکن است در اوايل بارداري وزن کمتري اضافه کنند. اين تهوع براي جنين مضر نيست، مگر اينکه فرد باردار قبل از بارداري بسيار کم وزن بوده باشد. افزايش وزن طبيعي در دوران بارداري به قد و وزن قبل از بارداري بستگي دارد. براي افراد داراي وزن طبيعي (شاخص توده بدني 18.5 تا 24.9)، افزايش وزن توصيه شده بين 11.5 تا 16 کيلوگرم براي بارداري تک قلو است. با اين حال، بيشتر اين افزايش وزن معمولاً در نيمه آخر بارداري اتفاق مي‌افتد و حالت تهوع و استفراغ مرتبط با بارداري معمولاً تا آن زمان برطرف شده است.
در افراد مبتلا به تهوع و استفراغ شديد که چندين بار در بيمارستان بستري مي‌شوند و در طول بارداري به طور طبيعي وزن اضافه نمي‌کنند، احتمال کمي وجود دارد که نوزاد هنگام تولد دچار کمبود وزن شود. در نتيجه، پزشکان زنان و زايمان ممکن است سونوگرافي را براي بررسي رشد جنين در مقطعي از بارداري شما توصيه کنند.
خطر عود
افرادي که در يک بارداري مبتلا به استفراغ باروري هستند، 15 تا 20 درصد در معرض خطر ابتلاي مجدد به آن در بارداري‌هاي بعدي هستند. افرادي که در بارداري اول حالت تهوع و استفراغ شديد ندارند، در حاملگي‌هاي بعدي کمتر دچار آن مي‌شوند.
منبع: Uptodate
مطالعه بيشتر: ديابت بارداري _ اهميت مصرف مولتي ويتامين در بارداري
گفت‌وگو درباره این مطلب
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده است؛ اولین نفر باشید.